J\u0119zyk polski, jak ka\u017cdy inny, ma swoje osobliwo\u015bci. Niekt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce nauka staje si\u0119 zabawna, inne \u2013 powiedzmy \u2013 do\u015b\u0107\u2026 interesuj\u0105ce. Oto ma\u0142y przegl\u0105d j\u0119zykowych osobliwo\u015bci, kt\u00f3re cz\u0119sto zaskakuj\u0105 ucz\u0105cych si\u0119. <\/p>\n\n
Dla os\u00f3b niemieckoj\u0119zycznych ca\u0142kowicie naturalne jest powiedzie\u0107: Kto uczy si\u0119 polskiego, pr\u00f3buje wi\u0119c \u2013 ca\u0142kiem logicznie \u2013 powiedzie\u0107: Polak, kt\u00f3ry to us\u0142yszy, pomy\u015bli: Po co ta osoba tak bardzo podkre\u015bla, \u017ce to ona czyta? I dlaczego m\u00f3wi \u201etwoje\u201d r\u0119ce \u2013 czyje niby inne? <\/p>\n\n Po polsku po prostu m\u00f3wi si\u0119: Zaimek osobowy, taki jak ja, ty, on itp., zazwyczaj w j\u0119zyku polskim si\u0119 pomija \u2013 chyba \u017ce chce si\u0119 co\u015b szczeg\u00f3lnie podkre\u015bli\u0107. Ko\u0144c\u00f3wka czasownika i tak zdradza, o kogo chodzi. <\/p>\n\n Mieszkam w Berlinie <\/strong>\u2013 Ich wohne in Berlin. To samo dotyczy innych form: Narz\u0119dnik to przypadek, kt\u00f3rego nie ma w j\u0119zyku niemieckim. Wielu ucz\u0105cych si\u0119 m\u00f3wi: \u201ePrzecie\u017c bez niego te\u017c da si\u0119 \u015bwietnie poradzi\u0107!\u201d Osobi\u015bcie go uwielbiam \u2013 dlaczego? Pozwala zrezygnowa\u0107 z wielu przyimk\u00f3w, takich jak mit, durch, f\u00fcr itd. W j\u0119zyku polskim rzeczownik po prostu si\u0119 odmienia \u2013 \u017cadne dodatkowe s\u0142owo nie jest potrzebne! <\/p>\n\n Przyk\u0142ad:<\/strong> Ale mimo to wiele os\u00f3b m\u00f3wi: Kiedy wi\u0119c u\u017cywamy tego przypadka?<\/strong> Narz\u0119dnik wyst\u0119puje jednak tak\u017ce w innych sytuacjach, na przyk\u0142ad:<\/p>\n\n Dlaczego w tym miejscu u\u017cywa si\u0119 narz\u0119dnika? Nie mam poj\u0119cia. My, Polacy, zbiorowo za to przepraszamy <\/p>\n\n Temat wra\u017cliwy, r\u00f3wnie\u017c j\u0119zykowo. W polskiej gramatyce rodzaj m\u0119ski to prawdziwy VIP. <\/p>\n\n W liczbie pojedynczej rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 mi\u0119dzy istotami m\u0119skimi \u017cywymi i nie\u017cywymi \u2013 odmienia si\u0119 je inaczej. Dla os\u00f3b m\u0119skich istnieje osobny system liczby mnogiej \u2013 z w\u0142asnymi ko\u0144c\u00f3wkami, zaimkami pytaj\u0105cymi, liczebnikami, zaimkami wskazuj\u0105cymi i formami czasownik\u00f3w.<\/p>\n\n Przyk\u0142ady: W przypadku rzeczy lub zwierz\u0105t wygl\u0105da to inaczej: A co z anio\u0142ami? Czy wi\u0119c dw\u00f3ch anio\u0142\u00f3w to: To samo dotyczy na przyk\u0142ad orki \/ ork\u00f3w<\/strong> \u2013 w zale\u017cno\u015bci od tego, czy postrzega si\u0119 orki jako istoty podobne do ludzi, czy raczej jako zwierz\u0119ta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" J\u0119zyk polski jest pe\u0142en osobliwo\u015bci, kt\u00f3re potrafi\u0105 rozbawi\u0107 albo doprowadzi\u0107 ucz\u0105cych si\u0119 do rozpaczy. Dlaczego w mowie nie potrzeba s\u0142owa \u201eja\u201d? Czemu autobus nie je\u017adzi \u201ez\u201d? I czy anio\u0142owie naprawd\u0119 zaliczaj\u0105 si\u0119 do m\u0119\u017cczyzn? <\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":6849,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[137],"tags":[],"class_list":["post-7029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-jezyku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/po-polsku.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/po-polsku.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/po-polsku.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/po-polsku.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/po-polsku.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/po-polsku.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7029\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/po-polsku.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/po-polsku.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/po-polsku.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/po-polsku.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Czytam ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/strong>
Umyj sobie r\u0119ce!<\/strong><\/p>\n\n
Ja czytam ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/strong>
Umyj tobie r\u0119ce!<\/strong><\/p>\n\n
Czytam ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/strong>
Umyj r\u0119ce!<\/strong><\/p>\n\n
Ko\u0144c\u00f3wka -m<\/strong> jednoznacznie wskazuje na \u201eja\u201d. \u017badna inna osoba nie ma tej ko\u0144c\u00f3wki. Dlatego s\u0142owo ja nie jest potrzebne \u2013 chyba \u017ce chcemy podkre\u015bli\u0107: \u201eTo ja mieszkam w Berlinie (a nie kto\u015b inny)!\u201d <\/p>\n\n
(ty)<\/em> mieszkasz, (my) <\/em>mieszkamy, (wy)<\/em> mieszkacie \u2013 tak\u017ce tutaj zazwyczaj samo czasownikowe \u201emieszkasz\u201d, \u201emieszkamy\u201d, \u201emieszkacie\u201d w zupe\u0142no\u015bci wystarczy.<\/p>\n\n
2. Narz\u0119dnik \u2013 czyli Instrumental<\/strong><\/h4>\n\n
Jad\u0119 autobusem.<\/strong>
Wystarczy doda\u0107 ko\u0144c\u00f3wk\u0119 -em <\/strong>\u2013 i ju\u017c znaczy to: \u201eJad\u0119 autobusem \/ z autobusem\u201d = \u201eIch fahre mit dem Bus.\u201d
Przyimek \u201ez\u201d (= \u201emit\u201d) nie jest potrzebny. <\/p>\n\n
Jad\u0119 z autobusem.<\/strong>
Dla polskiego ucha brzmi to tak, jakby autobus jecha\u0142 razem z tob\u0105.
W rzeczywisto\u015bci sama odmiana rzeczownika w zupe\u0142no\u015bci wystarczy. <\/p>\n\n
Zawsze wtedy, gdy m\u00f3wimy, za pomoc\u0105 czego lub przez co co\u015b si\u0119 dzieje:
Jad\u0119 autobusem.<\/strong> \u2013 Czym? Autobusem.
Ci, kt\u00f3rzy uczyli si\u0119 \u0142aciny, by\u0107 mo\u017ce pami\u0119taj\u0105: to odpowiednik ablativus instrumentalis<\/em>. <\/p>\n\n\n
Interesuj\u0119 si\u0119 sportem.<\/strong> \u2013 Interesuj\u0119 si\u0119 sportem. Nie potrzeba s\u0142owa \u201ef\u00fcr\u201d \u2013 wyraz sport<\/em> po prostu si\u0119 odmienia. <\/li>\n\n\n\n
Jestem Polk\u0105. Jestem aktorem. <\/strong> Jestem Polk\u0105. Jestem aktorem. <\/li>\n<\/ul>\n\n
3. P\u0142e\u0107 gramatyczna \u2013 m\u0119ski przywilej liczby mnogiej<\/strong><\/h4>\n\n
W liczbie mnogiej \u015bwiat dzieli si\u0119 nawet na dwie du\u017ce kategorie: <\/p>\n\n\n
Jeden syn \u2013 jeden syn
Dwaj synowie \u2013 dw\u00f3ch syn\u00f3w<\/p>\n\n
Jeden chleb, jeden pingwin
Dwa chleby, dwa pingwiny<\/p>\n\n
Anio\u0142 <\/strong>\u2013 to istota m\u0119ska czy raczej duchowy byt?<\/p>\n\n
Dwaj anio\u0142owie<\/strong> czy dwa anio\u0142y<\/strong>?
Obie formy s\u0105 poprawne.<\/p>\n\n